PV: Thưa ông, hiện nay giá bán nhà thu nhập thấp là do doanh nghiệp được quyền định giá. Vì sao lại là doanh nghiệp định giá mà không phải là Nhà nước hay Bộ Xây dựng?
Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam: Tôi nghĩ là làm thế nào để chúng ta hết sức tránh quay trở lại thời kỳ bao cấp, trong khi ai cũng muốn xây dựng bằng nguồn vốn của xã hội, tuy nhiên theo Nghị định 69 thì giá đất đền bù hiện đã khá cao gây khó khăn cho doanh nghiệp. Tất cả các doanh nghiệp khi thực hiện dự án hầu như phải đi vay tiền vì vậy họ phải tính đến lợi nhuận, có lợi nhuận thì họ mới làm là điều đương nhiên. Đấy là chưa tính đến việc áp dụng công nghệ tiên tiến cho dự án thì giá tính ra đã khoảng 7-8 triệu /m2 rồi. Nhà ở thu nhập thấp là loại nhà mang tính thương mại, do các doanh nghiệp tự đi vay tiền để xây dựng nên Nhà nước không thể can thiệp và để cho họ được phép quyết định giá bán. Ngược lại, người mua, thuê nhà ở thu nhập thấp cũng có quyền lựa chọn mua ở đâu, mua với giá bao nhiêu. Vì vậy, không thể khống chế giá bán là 5 triệu hay 10 triệu đồng một m2 được, vì một căn nhà thu nhập thấp xây ở Vĩnh Phúc có giá trị khác với một căn nhà xây ở Hà Đông, Hà Nội, do giá đất và giá thành xây dựng không giống nhau. Tuy để doanh nghiệp được quyết định giá bán, song không phải muốn bán giá bao nhiêu cũng được. Nhà nước sẽ thẩm định giá bán để xem doanh nghiệp có làm đúng quy định hay không. Theo đó doanh nghiệp không được tính tiền đất, tiền thuế và các ưu đãi khác vào giá bán...
PV: Có nhiều ý kiến cho rằng, việc quy định lợi nhuận 10% cho doanh nghiệp xây nhà thu nhập thấp không khuyến khích được hạ giá nhà?
Đúng là việc quy định lợi nhuận cố định như vậy cũng nảy sinh nhiều vấn đề bất cập, đặc biệt là không khuyến khích được doanh nghiệp giảm giá bán. Bởi vì, nếu doanh nghiệp áp dụng công nghệ hiện đại, tiết kiệm chi phí thì giá bán sản phẩm có thể chỉ 6 triệu đồng /m2 và lợi nhuận của họ chỉ có 600.000 đồng /m2 (10%). Song, nếu một doanh nghiệp khác không cần phải áp dụng công nghệ mới, tiết kiệm gì cả, nên giá thành có thể lên tới 9 triệu đồng /m2, nhưng họ lại được lợi nhuận là 900.000 đồng /m2. Và trong điều kiện nguồn cung đang thiếu hụt như hiện nay thì nhà giá 9 triệu /m2 vẫn có nhiều người muốn mua. Như vậy, rõ ràng sẽ khó mà có doanh nghiệp nào chọn phương án thứ nhất bởi những doanh nghiệp nào làm tốt để hạ giá thì lợi nhuận lại ít. Từ phân tích vừa rồi, tôi cho rằng, chúng ta cần tính đến việc điều chỉnh quy định lợi nhuận cố định sang lợi nhuận linh hoạt. Chẳng hạn, doanh nghiệp càng bán giá thấp thì lợi nhuận cho phép cao hơn doanh nghiệp bán giá cao, có như vậy mới công bằng cho cả doanh nghiệp lẫn người dân.
PV: Một số doanh nghiệp kêu khó bán do những quy định về thang điểm mà Bộ Xây dựng đưa ra. Vậy đến nay Bộ đã có hướng điều chỉnh nào chưa thưa ông?
Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam: Trong Thông tư 36 của Bộ Xây dựng ban hành, và Quyết định của Thủ tướng về việc bán nhà cho các đối tượng có thu nhập thấp thì quyền bán nhà được giao cho doanh nghiệp. Thông tư 36 của Bộ Xây dựng đưa ra thang điểm 100, trong đó 90 điểm sẽ do Bộ Xây dựng quy định còn 10 điểm Bộ giao cho chính quyền địa phương quyết định và 10 điểm này được đưa vào những yếu tố nào thì hiện nay các tỉnh, thành chưa ban hành. Đây là một vướng mắc sẽ được giải quyết trong thời gian tới.
PV: Được biết, theo quy định, nhà ở cho người thu nhập thấp trong 10 năm không được chuyển nhượng ra thị trường mà phải bán lại cho chủ đầu tư. Quy định như vậy có hợp lý, thưa ông?
Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam: Nhà thu nhập thấp khi mua là đã có ưu đãi, chứ không phải là sở hữu 100% của người dân. Có người 10 năm sau vẫn nghèo, nhưng có người 5 năm sau đã thoát nghèo thì nếu có nhu cầu, có thể bán lại cho Nhà nước hoặc chủ đầu tư. Sau 10 năm thì được bán ra thị trường.
PV: Quy định là như vậy nhưng làm sao tránh được tình trạng mua bán trao tay giữa người dân, thưa ông?
Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam: Trước đây, công tác quản lý đất đai gần như không có sự quản lý của Nhà nước nên việc mua bán trao tay không có sở hữu chính thức đã xảy ra khá phổ biến. Đặc biệt là các loại quan hệ như giao dịch mua, bán, tặng, cho, thế chấp ngân hàng để vay tiền... đều không có cho nên người ta đã không có nhu cầu về vấn đề sở hữu chính thức. Tuy nhiên, hiện nay quy định của luật pháp đã rõ ràng. Nếu khi mua mà không được sở hữu giấy tờ đầy đủ thì rất ít ai dám mạo hiểm để mua vì khả năng xảy ra tranh chấp là rất lớn. Hơn nữa, nhà ở hiện nay là tài sản đôi khi người dân dùng để kinh doanh, cầm cố, thế chấp, thừa kế nhưng nếu không có giấy tờ thì không thể thực hiện được những việc kia. Tôi cho rằng, người dân ý thức được rằng nếu không tuân thủ đúng phát luật thì chính bản thân họ sẽ là người chịu rủi ro và mất mát lớn, vì vậy tỉ lệ mua bán trao tay sẽ không còn là phổ biến nữa. Cho nên, quy định 10 năm mới được bán nhà là đúng đắn bởi vì trong thời gian đó việc mua bán trao tay sẽ không được đứng tên và khi bị phát hiện thì sẽ bị thu hồi và chịu rủi ro lớn. Nếu ai có nhu cầu chuyển nhượng thì có thể bán lại cho chính chủ đầu tư đã xây dựng chứ không được phép chuyển nhượng ra thị trường. Bởi đây là dự án có sự ưu đãi của Nhà nước.
PV: Những trường hợp cố tình bán mà không cần sang tên đổi chủ thì sẽ bị xử lý như thế nào?
Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam: Chúng tôi đã tính đến những tình huống này, trong trường hợp người mua chấp nhận rủi ro, nghĩa là không cần sang tên, đổi chủ thì chúng tôi cũng đã có quy định nếu bị cơ quan quản lý phát hiện ra sẽ bị thu hồi lại.
PV: Xin cảm ơn ông!
N.Giang (Theo doisongphapluat.com )
